MATA-PERISTIWA.ID – Taneuh Pajajaran lain saukur ngaran dina lambaran sajarah. Anjeunna mangrupakeun tapak hirup, tapak rasa, jeung tapak jiwa nu neundeun warisan karuhun urang Sunda. Di balik gunung-gunung nu ngajajar, leuweung nu ngahéjo, walungan nu ngalir, jeung sawah nu ngagelombang ku angin, aya sora batin nu terus ngageroan anak incuna: ulah poho kana asal-usul jeung jati diri.
Urang Sunda ti baheula dipikawanoh minangka bangsa nu ngajunjung silih asah, silih asih, jeung silih asuh. Hirup henteu ngan ukur ngudag kamajuan dunya, tapi ogé ngajaga tata krama, budi pekerti, jeung kaharmonisan jeung alam. Ieu ajén-ajén téh lain ukur dongéng kolot baheula, tapi mangrupakeun cahaya pikeun nyanghareupan jaman nu beuki robah.
Dina mangsa ayeuna, loba urang Sunda nu mimiti jauh tina akar budayana sorangan. Basa Sunda beuki jarang dipaké kalawan reueus, kasenian tradisional beuki éléh ku budaya luar, sedengkeun sumanget gotong royong mimiti kaganti ku individualisme. Panggero batin Taneuh Pajajaran sabenerna keur ngingetan yén kamajuan teu meunang mupus identitas.
Karuhun Sunda ngajarkeun yén jalma nu mulya téh jalma nu nyaho kana “unggah-ungguh” hirup. Hormat ka kolot, nyaah ka sasama, jujur dina lampah, sarta wani ngajaga bebeneran. Ieu nilai téh kungsi ngajadikeun tatar Sunda dipikawanoh minangka lemah cai nu someah, tengtrem, jeung pinuh ku kahormatan. Taneuh Pajajaran siga nu nyarita ka urang Sunda ayeuna: “Lamun hayang kuat, kudu ngahiji deui jeung akar budaya sorangan.”
Panggero éta ogé karasa dina semangat ngajaga alam. Gunung Galunggung, Papandayan, Ciremai, nepi ka leuweung Baduy, lain ukur bentang alam, tapi bagian tina ruh peradaban Sunda. Karuksakan alam sarua jeung karuksakan ingetan kana amanat karuhun. Urang Sunda miboga falsafah “leuweung ruksak, cai béak, manusa balangsak.” Hartina, ngajaga alam téh sarua jeung ngajaga kahirupan.
Di sisi séjén, panggero Taneuh Pajajaran lain ngajak urang Sunda hirup dina romantisme masa kaliwat hungkul. Sabalikna, éta panggero ngajak supaya urang Sunda bisa maju bari tetep boga jati diri. Generasi ngora Sunda kudu bisa nguasaan élmu pangaweruh, téknologi, jeung pendidikan, tapi haténa tetep napak dina budaya sorangan. Basa Sunda teu meunang ukur jadi kenangan, tapi kudu hirup dina paguneman, karya sastra, lagu, jeung kahirupan sapopoé.
Urang Sunda ogé kudu miboga kawani pikeun ngahargaan dirina sorangan. Bangsa nu gedé nyaéta bangsa nu hormat kana warisan budayana. Lamun urang Sunda terus ngarasa handap dibanding budaya séjén, mangka lalaunan ruh Pajajaran bakal luntur. Padahal, dina sajarah Nusantara, tatar Sunda kungsi jadi puseur peradaban nu miboga kahormatan jeung kakuatan.
Ku kituna, panggero batin Taneuh Pajajaran téh sabenerna panggero pikeun hudang. Hudang tina poho, hudang tina rasa teu percaya diri, jeung hudang pikeun ngaraksa warisan karuhun. Urang Sunda teu cukup ngan ukur reueus ku carita baheula, tapi kudu sanggup neruskeun sumangetna dina kahirupan ayeuna.
Sabab salila Gunung Tangkuban Parahu masih nangtung, salila angin Priangan masih ngahiliwir, jeung salila basa Sunda masih diucapkeun ku anak incu, panggero Taneuh Pajajaran moal kungsi pareum. Anjeunna bakal terus hirup dina dada unggal urang Sunda nu nyaah kana lemah cai jeung ngajaga martabat budayana.
